با گسترش روزافزون گردشگری طبیعتمحور و افزایش علاقهمندان به این نوع سفرها، نگرانیها درباره تخریبهای عمدی و غیرعمدی محیطزیست طبیعی افزایش یافته است. این مسئله ضرورت توجه به راهکارهای مؤثر برای کنترل و کاهش آثار منفی زیستمحیطی ناشی از طبیعتگردی را دوچندان کرده است. در سالهای اخیر، انتخاب مقاصد و اقامتگاهها از سوی گردشگران دوستدار محیطزیست، بیش از پیش تحت تأثیر ملاحظات زیستمحیطی و تلاش برای به حداقل رساندن آثار مخرب قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تجربه قبلی طبیعتگردی در شکلگیری رفتار مسئولانه طبیعتگردان، با تأکید بر نقش میانجی متغیرهای «بهزیستی ذهنی» و «پیوند با طبیعت» انجام شده است. با توجه به ظرفیتهای بالای طبیعی و فرهنگی ایران در جذب گردشگران طبیعتگرد، تحلیل سازوکارهای اثرگذار در این حوزه میتواند زمینهساز تدوین راهبردهایی برای توسعه پایدار طبیعتگردی باشد. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش توصیفی–پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل طبیعتگردان ایرانی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه جمعآوری شدهاند. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS و AMOS استفاده شد. یافتهها نشان داد که بین «پیوند با طبیعت» و «رفتار مسئولانه طبیعتگردان» رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، بین «بهزیستی ذهنی» و «رفتار مسئولانه» نیز رابطهای معنادار مشاهده شد. افزون بر این، «فراوانی تجربه طبیعتگردی» با «پیوند با طبیعت» و با «بهزیستی ذهنی نیز رابطهای مثبت و معنادار دارد. نتایج آزمون میانجیگری نشان داد که تأثیر فراوانی تجربه بر رفتار مسئولانه از طریق دو متغیر میانجی «پیوند با طبیعت» و «بهزیستی ذهنی» بهصورت کامل و معنادار صورت میگیرد. در مقابل، اثر مستقیم تجربه قبلی بر رفتار مسئولانه، معنادار نبوده است.
)