نبود الگوی مدیریت سبز یکپارچه برای بهره‌برداری پایدار از منابع زیستی ساحلی ایران، استفاده از ظرفیت جلبک‌های ماکروی و پسماندهای شیلاتی را با چالش مواجه کرده است. این پژوهش با هدف ارائه الگوی مدیریت سبز توسعه دریامحور مبتنی بر زیست‌پالایشگاه آبشاری انجام شد.

پژوهش کاربردی-توسعه‌ای با مرور نظام‌مند و تحلیل محتوای کیفی، داده‌های حاصل از جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های علمی معتبر داخلی و بین‌المللی و اسناد بالادستی را پردازش کرد. داده‌های فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی از منابع معتبر استخراج و با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) تحلیل شدند.

نتایج نشان می‌دهد ایران با منابع جلبک ماکروی بومی و پسماند شیلاتی (بیش از ۱۵۰ هزار تن در سال)، پتانسیل اولیه‌ای برای پیاده‌سازی الگو دارد؛ اما تحقق آن مشروط به ارزیابی ظرفیت برداشت پایدار و ملاحظات بوم‌شناختی است. الگوی پیشنهادی با رویکرد آبشاری، این دو منبع را در فرآیندی یکپارچه به بیواتانول نسل سوم، بیوپلیمرها، پروتئین تک‌سلولی و بیوگاز تبدیل می‌کند. تحلیل نشان می‌دهد رویکرد چندمحصوله آبشاری در مقایسه با تک‌محصوله سودآورتر است. دامنه نرخ بازده داخلی گزارش‌شده در مطالعات مختلف ۲۰ تا ۸۲ درصد و دوره بازگشت ۳ تا ۷ سال است؛ اما این بازه مقایسه‌ای است، نه پیش‌بینی مدل حاضر. مطالعات مشابه کاهش انتشار تا ۶۱ درصد را نشان می‌دهند؛ اما پتانسیل کمی مدل پیشنهادی نیازمند ارزیابی چرخه حیات است. برآورد ۴.۱ میلیون تن CO₂ برای ایران از مطالعات ریزجلبکی است و به مدل ماکروجلبکی/پسماند شیلاتی تعمیم‌پذیر نیست. نوآوری مقاله ارائه مدل بومی چندمحصوله با تلفیق جلبک و پسماند در چارچوب مدیریت سبز دریامحور و الگوی تحقق چهارسطحی است.

الگوی ارائه‌شده نقشه راه عملی مدیریت سبز و گذار از اقتصاد نفت‌محور به اقتصاد سبز دریایی و تحقق توسعه دریامحور است. پیشنهاد می‌شود احداث پایلوت در سواحل جنوبی، تدوین سند ملی مدیریت سبز دریایی، مطالعات میدانی ظرفیت برداشت پایدار و همکاری بین‌المللی برای انتقال فناوری در اولویت قرار گیرد.