مطالعات مدیریت توسعه سبز

مطالعات مدیریت توسعه سبز

آینده‌پژوهی زیست‌پذیری فضاهای عمومی شهری در شهرهای حساس به آب (مطالعه موردی: بافت جدید شهر یزد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 دانشیار،گروه جغرافیا ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
3 استادیار، گروه جغرافیا ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
چکیده
توسعه شتابان بافت‌های جدید شهری در شهرهای واقع در اقلیم خشک، در کنار محدودیت منابع آب، آینده زیست‌پذیری فضاهای عمومی شهری را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. شهر یزد به‌عنوان یکی از شهرهای تاریخی ایران که در اقلیم گرم و خشک قرار دارد، طی دهه‌های اخیر با گسترش بافت‌های جدید شهری و افزایش فشار بر منابع محدود آب روبه‌رو بوده است. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی مؤثر بر آینده زیست‌پذیری فضاهای عمومی شهری در بافت جدید شهر یزد، با تأکید بر رویکرد شهرهای حساس به آب انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف نظری-کاربردی، از نظر ماهیت و روش توصیفی–تحلیلی و از نظر رویکرد آینده‌پژوهانه است. در مرحله نخست، با استفاده از مطالعات اسنادی و مرور ادبیات پژوهش، 30 شاخص مؤثر بر زیست‌پذیری فضاهای عمومی در شهرهای حساس به آب شناسایی شد. سپس داده‌ها از طریق پرسشنامه ماتریس اثرات متقاطع و نظرخواهی از 30 نفر از متخصصان و مدیران حوزه‌های برنامه‌ریزی شهری، طراحی شهری، محیط‌زیست و مدیریت منابع آب که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل اثرات متقاطع و نرم‌افزار MICMAC انجام شد. نتایج نشان داد که سیستم زیست‌پذیری فضاهای عمومی در بافت جدید شهر یزد در وضعیتی حساس و نسبتاً ناپایدار قرار دارد. همچنین هشت متغیر شامل بهره‌وری آب، بازچرخانی آب، پایداری منابع آب، تاب‌آوری زیست‌محیطی، آسایش اقلیمی، پایداری زیست‌محیطی، کیفیت زیست‌محیطی و بهداشت محیطی به‌عنوان پیشران‌های کلیدی شناسایی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که آینده زیست‌پذیری فضاهای عمومی در یزد بیش از مداخلات صرفاً کالبدی، به مدیریت پایدار منابع آب، سازگاری با اقلیم خشک و توسعه زیرساخت‌های سبز–آبی وابسته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 08 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 11 مهر 1405