مطالعات مدیریت توسعه سبز

مطالعات مدیریت توسعه سبز

تحلیل اثرات مدیریت گردشگری سبز بر معیشت پایدار و تاب‌آوری اجتماعات محلی (مورد مطالعه: روستاهای گردشگرپذیر استان گیلان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22077/jgdms.2026.11552.1471
چکیده
گردشگری سبز به عنوان یکی از رویکردهای نوین توسعه پایدار، نقش مهمی در حفاظت از منابع محیطی، بهبود معیشت جوامع محلی و افزایش تاب‌آوری مناطق روستایی ایفا می‌کند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی مدیریت گردشگری سبز در روستاهای استان گیلان با تأکید بر معیشت پایدار و تاب‌آوری اجتماعات محلی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای ساکن در 34 روستای هدف گردشگری استان گیلان، فعالان گردشگری روستایی، صاحبان اقامتگاه‌های بوم‌گردی، مدیران محلی و دهیاران بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 374 نفر تعیین و نمونه‌ها به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای و سهمیه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. نتایج ارزیابی مدل اندازه‌گیری نشان داد که تمامی سازه‌ها از پایایی و روایی مطلوب برخوردارند. همچنین نتایج مدل ساختاری بیانگر آن بود که مدیریت گردشگری سبز تأثیر مثبت و معناداری بر معیشت پایدار(710/0β=)، (001/0P<) و تاب‌آوری اجتماعات محلی(325/0β=)، (001/0P<) دارد. افزون بر این، معیشت پایدار نیز تأثیر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری اجتماعات محلی (496/0β=)، (001/0P<) نشان داد. نتایج اثرات غیرمستقیم نیز حاکی از آن بود که معیشت پایدار در رابطه بین مدیریت گردشگری سبز و تاب‌آوری اجتماعات محلی نقش میانجی ایفا می‌کند. شاخص‌های برازش مدل نیز از برازش مطلوب مدل پیشنهادی حکایت داشتند. بر این اساس، مدیریت گردشگری سبز از طریق بهبود شرایط معیشتی، تنوع‌بخشی به فرصت‌های اقتصادی، افزایش مشارکت محلی و حفاظت از منابع طبیعی می‌تواند زمینه ارتقای تاب‌آوری اجتماعات محلی را فراهم سازد. ازاین‌رو، توجه به راهبردهای مدیریت گردشگری سبز می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر برای تحقق توسعه پایدار در روستاهای گردشگرپذیر استان گیلان مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 31 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 29 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1405