در چشم‌انداز متغیر و بحران‌زده امروز، واحدهای اقتصادی کوچک و متوسط به‌عنوان ستون فقرات اشتغال جهانی، در معرض مخاطراتی چون بی‌ثباتی اقتصادی، بحران‌های اقلیمی و پاندمی قرار گرفته‌اند. محدودیت‌های مالی و زیرساختی در این واحدها، پذیرش اقدامات زیست‌محیطی را دشوار کرده و آن‌ها را در برابر ناپایداری‌های محیطی و اقتصادی آسیب‌پذیرتر ساخته است. مدیریت سبز، با تلفیق پایداری زیست‌محیطی در عملیات، راهبردی مؤثر برای تقویت تاب‌آوری و حفظ رقابت‌پذیری بنگاه‌ها در مواجهه با اختلالات است. این پژوهش با رویکرد کیفی و اکتشافی، مبتنی بر فراترترکیب سندلوسکی و باروسو و مدل لایه‌ای ساندرز، به طراحی مدل اجرایی مدیریت سبز برای تقویت تاب‌آوری راهبردی در بنگاه‌های کوچک و متوسط پرداخته است. در این پژوهش، ۳۹۴ منبع علمی فارسی و انگلیسی در ده سال اخیر به‌صورت نظام‌مند بررسی شد. پس از ارزیابی دقیق، ۱۰۳ منبع معتبر انتخاب گردید و ۳۹۴ کد مفهومی استخراج‌شده با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار مکس‌کیودا تحلیل شدند. اعتبار تحلیل‌ها با مشارکت پنل‌های تخصصی و ضریب توافق ۹۰ درصدی میان کدگذاران تأیید شد. یافته‌ها سه محور کلیدی راهبردهای مدیریت سبز، سازوکارهای تاب‌آوری راهبردی و محدودیت‌های نهادی را برجسته‌ می‌سازد. مدل مفهومی طراحی‌شده با تأکید بر نوآوری و مشارکت ذی‌نفعان نشان می‌دهد که اقدامات سبز می‌توانند موانع ساختاری را کاهش داده و پایداری سازمانی را تقویت کنند. این مدل با تبدیل چالش‌های زیست‌محیطی به مزیت رقابتی، به کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی نرخ شکست بنگاه‌های کوچک و متوسط کمک می‌کند. کاربردهای آن شامل تدوین مشوق‌های سیاستی، ارائه ابزارهای مدیریتی برای بهینه‌سازی منابع و امکان‌سنجی تجربی در صنایع مختلف جهت تقویت مسیرهای تاب‌آوری است.