واکاوی عوامل موثر بر تعهد سازمانی سبز در شرکت‌های صنعتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

شرکت‌های صنعتی به‌عنوان بازیگران اصلی اقتصاد، با وجود نقش مهمی که در تولید و ارائه خدمات دارند، بسیاری از این شرکت‌ها هزینه‌های زیست‌محیطی را نه به‌عنوان سرمایه‌گذاری، بلکه به‌عنوان بار اضافی تلقی می‌کنند؛ نگرشی که مانعی در مسیر پذیرش راهبردهای جامع زیست‌محیطی محسوب شده و منجر به آسیب‌های قابل‌توجه به محیط‌زیست و منابع طبیعی می‌شود. با توجه به سهم این شرکت‌ها در آلودگی و تخریب محیط، اتخاذ رویکردهای مدیریتی نوین با محوریت پایداری زیست‌محیطی ضروری است.هدف این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی سبز و ارائه چارچوبی مفهومی برای تقویت این تعهد در راستای پایداری سازمانی و کاهش پیامدهای منفی زیست‌محیطی است. این پژوهش از نظر هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها، یک تحقیق اکتشافی و کیفی محسوب می‌شود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شدند و جامعه آماری شامل ۱۲ نفر از اساتید دانشگاهی متخصص در حوزه مدیریت و مدیران ارشد شرکت‌های صنعتی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند.داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها طی یک فرایند سه‌مرحله‌ای کدگذاری شامل مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تجزیه و تحلیل شدند و به‌منظور مدیریت داده‌ها و تسهیل فرایند تحلیل مضمون، از نرم‌افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۰ استفاده شد. بر اساس کدهای استخراج‌شده، در نهایت ۳ مضمون فراگیر، ۹ مضمون سازمان‌دهنده و ۷۷ مضمون پایه شناسایی شد که بر تعهد سازمانی سبز در شرکت‌های صنعتی تأثیرگذار هستند.یافته‌ها نشان داد که عوامل مؤثر در سه حوزه سازمانی، محیطی و فردی قرار دارند؛ حوزه سازمانی شامل جنبه‌های راهبردی، عملیاتی، فرهنگی و زیرساختی، حوزه محیطی شامل جنبه‌های رقابتی، سیاستی و بازار، و حوزه فردی شامل ویژگی‌های درونی و بیرونی فرد است. به‌طور کلی، تعهد سازمانی سبز نتیجه تعامل چندسطحی بین ساختار درونی سازمان، شرایط بیرونی و ویژگی‌های فردی کارکنان است که هم‌افزایی آن‌ها زمینه‌ساز رفتارهای پایدار در سازمان می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 خرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 13 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری: 02 دی 1404
  • تاریخ پذیرش: 01 خرداد 1405