تبیین الگوی عوامل موثر بر پیاده سازی زنجیره تامین سبز مبتنی بر رویکرد اقتصاد چرخشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانش آموخته دکتری، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

در اقتصاد چرخشی، مدیریت زنجیره تامین سبز امکان استفاده بهینه از منابع را فراهم می‌آورد و به‌عنوان راه‌حلی برای حل مشکلات زیست‌محیطی و الگوهای مصرف در زنجیره تامین معرفی می‌شود. استقرار زنجیره تامین سبز و ارزیابی سازمان برهمین اساس، بقا در یک محیط رقابتی را امکان‌پذیر می-کند. در چارچوب اقتصاد چرخشی، شرکت‌هایی که هدفشان بهبود در عملکرد زنجیره‌تامین سبز است باید به‌طور مداوم بر عملکرد خود نظارت داشته باشند. در راستای ادغام زنجیره تامین سبز و اقتصاد چرخشی لازم است تعادلی میان شاخص‌های عملیاتی و اجرایی سازمان ایجاد شود. در این پژوهش، باتوجه به شکاف حاضر در ادبیات موضوعی مباحث پایداری و مدیریت زنجیره تامین و ارتباطی که دو پارادایم مدیریت زنجیره تامین سبز و اقتصاد چرخشی می‌توانند با یکدیگر داشته باشند، با مرور پیشنه خارجی و با استفاده از رویکرد فراترکیب چارچوب زنجیره تامین سبز مبتنی بر اقتصاد چرخشی تشریح شد. چارچوب مدیریت زنجیره تامین سبز مبتنی بر اقتصاد چرخشی شامل سلسله مراتب چهار بعدی است که شامل عوامل سازمانی، عملیاتی، لجستیکی و بازاریابی است. عوامل سازمانی شامل دو زیرمقوله برون‌سپاری و همکاری بین سازمانی است. عامل عملیاتی شامل دو زیرمقوله فناورانه و بهینگی عملکرد است. عوامل لجستیکی شامل سه زیرمقوله بهینگی دانش، بهینگی حمل و نقل و بهینگی همکاری است و شاخص بازاریابی شامل دو زیرمقوله مالی و سهم بازار است. چارچوب پیشنهادی می‌تواند صنایع پاک‌تری ایجاد کند. از دیدگاه تولید پاک این مطالعه نشان داد که ارائه زنجیره تامین سبز مبتنی بر اقتصاد چرخشی، می‌تواند به کاهش ضایعات و آلودگی، مصرف بهینه منابع، بهبود پایداری، همکاری، بهبود در استفاده از منابع (منابع طبیعی، مواد خام، اطلاعات و کارکنان) و توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی منجر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات